🧪 نام آزمایش : Plasma Renin Activity (Upright And Supine)  

      فعالیت رنین پلاسما (در وضعیت خوابیده و ایستاده)

📌 توضیح کلی آزمایش
فعالیت رنین پلاسما (PRA) یک آزمایش عملکردی است که میزان تولید آنژیوتانسین I را در یک دوره زمانی مشخص در شرایط آزمایشگاهی اندازه‌گیری می‌کند. این آزمایش برخلاف روش "رنین مستقیم" که غلظت پروتئین رنین را می‌سنجد، فعالیت آنزیمی رنین را در فعال‌سازی آبشار    RAAS  ارزیابی می‌کند. انجام این آزمایش در دو وضعیت فیزیولوژیک متفاوت، یعنی خوابیده (Supine)  و ایستاده (Upright)، اطلاعات بسیار ارزشمندی در مورد قابلیت تحریک پذیری سیستم RAAS فراهم می‌آورد. در حالت عادی، تغییر وضعیت از خوابیده به ایستاده باعث کاهش نسبی فشار خون و تحریک ترشح رنین می‌شود. نحوه پاسخ دهی رنین به این تحریک در تشخیص علل مختلف فشار خون بالا و اختلالات آلدوسترونی بسیار کمک‌کننده است.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
آزمایش PRA بر اساس اندازه‌گیری میزان آنژیوتانسین I تولید شده از سوبسترای درون‌زا (آنژیوتانسینوژن) در نمونه پلاسما پس از یک دوره انکوباسیون استاندارد استوار است. نمونه خون ابتدا در شرایطی گرفته می‌شود که از ادامه واکنش آنزیمی جلوگیری شود. سپس نمونه در آزمایشگاه انکوبه می‌شود تا رنین موجود در آن بتواند روی آنژیوتانسینوژن اثر کرده و آنژیوتانسین I تولید کند. مقدار آنژیوتانسین I تولید شده (که با روش رادیوایمونواسی یا ایمونواسی اندازه‌گیری می‌شود) در واحد زمان، بیانگر "فعالیت" رنین است. انجام این آزمایش در دو وضعیت خوابیده (پس از یک شب استراحت و ناشتایی) و ایستاده (پس از ۲ تا ۴ ساعت راه رفتن یا ایستادن فعال) به پزشک اجازه می‌دهد تا ذخیره عملکردی و قابلیت پاسخ‌دهی سیستم را ارزیابی کند.

🚨 علائم بالینی مرتبط با سطح غیرطبیعی  PRA
همان علائمی که برای رنین مستقیم ذکر شد، در اینجا نیز صدق می‌کند :

🔬 آزمایش‌های مکمل
دقیقاً همان آزمایش‌های مکمل ذکر شده برای رنین مستقیم، با این تفاوت که تفسیر آن‌ها در کنار نتایج PRA در دو وضعیت انجام می‌شود. نسبت آلدوسترون به PRA (ARR) محاسبه می‌شود.

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
تشخیص زودهنگام با استفاده از این روش پویا بسیار مهم است، زیرا می‌تواند اختلالات قابل درمانی مانند آدنوم آدرنال تولیدکننده آلدوسترون یا تنگی شریان کلیوی را در مراحل اولیه شناسایی کند. درمان به موقع این اختلالات می‌تواند از عوارض جبران‌ناپذیر فشار خون بالا بر روی قلب، مغز و کلیه‌ها جلوگیری کند.

⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام
تشخیص دیرهنگام منجر به پیشرفت بیماری زمینه‌ای و تثبیت عوارض آن می‌شود. برای مثال، در هیپرآلدوسترونیسم اولیه، خطر حوادث قلبی - عروقی حتی نسبت به فشار خون بالای اولیه با همان شدت، بیشتر است. در تنگی شریان کلیوی، ممکن است کلیه به تدریج آتروفی شده و عملکرد خود را به طور کامل از دست بدهد.

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب یا افزایش PRA می‌شوند
علاوه بر عواملی که برای رنین مستقیم ذکر شد (داروها، رژیم کم سدیم، بارداری)، شرایط زیر نیز بر PRA تأثیر می‌گذارند :

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب یا کاهش PRA می‌شوند

📚 منابع