🧪 نام آزمایش  :  Metanephrine (سرم یا ادرار ۲۴ ساعته)
      متانفرین  سرم یا  ادرار

📌 توضیح کلی آزمایش
متانفرین یک متابولیت نورآدرنالین و اپی‌نفرین است که توسط غدد فوق کلیوی (مدولای آدرنال) تولید می‌شود. این ماده در مسیر تجزیه کاتکولامین‌ها نقش دارد و سطح آن در خون یا ادرار نشان‌دهنده فعالیت ترشحی تومورهای نورواندوکرین، مانند فئوکروموسیتوما است.

اندازه‌گیری متانفرین و نورمتانفرین، یکی از حساس‌ترین و دقیق‌ترین روش‌ها برای تشخیص فئوکروموسیتوما و پاراگانگلیوما است.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش
• تشخیص فئوکروموسیتوما و پاراگانگلیوما
• تشخیص فشار خون مقاوم یا ناپایدار
• پایش درمان جراحی یا دارویی تومورهای نورواندوکرین
• تشخیص سندرم‌های ارثی همراه با تومورهای آدرنال (MEN2, NF1)

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش

🚨 علائم بالینی مرتبط با سطح غیرطبیعی Metanephrine/Normetanephrine

🔬 آزمایش‌های مکمل
• Plasma free metanephrines  حساس‌ترین روش
• 24-hour urine collection  برای پایش دقیق ترشح
• کاتکولامین‌های ادرار (VMA, Dopamine, Norepinephrine, Epinephrine)
• Imaging :  CT, MRI، یا MIBG scan برای یافتن تومور

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
تشخیص به موقع افزایش متانفرین و نورمتانفرین می‌تواند از عوارض کشنده فشار خون بالا، سکته مغزی، حمله قلبی و نارسایی قلبی جلوگیری کند و امکان برنامه‌ریزی جراحی و درمان دارویی مناسب را فراهم می‌کند.

⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام
• هیپرتانسیون شدید و عوارض قلبی-عروقی
• سکته مغزی و نارسایی ارگان‌ها
• افزایش ریسک مرگ ناگهانی در بیماران مبتلا به فئوکروموسیتوما

🔺 عوامل افزایش کاذب  Metanephrine/Normetanephrine
• استرس فیزیکی یا روانی شدید
• ورزش شدید قبل از نمونه‌گیری
• داروهای ضد افسردگی، برونکودیلاتورها، لیتیوم
• مصرف کافئین یا نیکوتین

🔻 عوامل کاهش کاذب  Metanephrine/Normetanephrine
• نمونه‌گیری در حالت استراحت طولانی (در برخی شرایط نادر)
• خطاهای جمع‌آوری ادرار ۲۴ ساعته

📚 منابع
•  Tietz Textbook of Clinical Chemistry
•  UpToDate  “Plasma and urine metanephrine testing for pheochromocytoma”
•  Harrison’s Principles of Internal Medicine  Adrenal Disorders
•  Mayo Clinic Laboratories  Metanephrine & Normetanephrine