🧪 نام آزمایش :  Mucopolysaccharides, Qualitative, Urine   

موکوپلی‌ساکاریدهای ادراری (کیفی)

📌 توضیح کلی آزمایش
این یک آزمایش غربالگری کیفی (و گاهی نیمه‌کمی) است که وجود مقادیر غیرطبیعی گلیکوزآمینوگلیکان‌ها (GAGs) که قبلاً موکوپلی‌ساکارید نامیده می‌شدند را در ادرار بررسی می‌کند.  GAGs  زنجیره‌های بلند قندی غیرشاخه‌دار (مانند درماتان سولفات، هپاران سولفات، کراتان سولفات، کندروایتین سولفات) هستند که جزء اصلی ماتریکس خارج سلولی بافت‌های همبند (استخوان، غضروف، تاندون، پوست، قرنیه) می‌باشند. در گروهی از بیماری‌های متابولیک ارثی نادر به نام موکوپلی‌ساکاریدوزها (MPS)، به دلیل کمبود آنزیم‌های لیزوزومی خاصی که در تجزیه GAGs نقش دارند، این مواد در لیزوزوم‌های سلول‌های مختلف بدن تجمع می‌یابند و به صورت مقادیر بیش از حد در ادرار دفع می‌شوند. این آزمایش برای غربالگری اولیه و کمک به تشخیص MPS استفاده می‌شود.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش
روش‌های مختلفی وجود دارد :

  1. آزمایش لکه آبی تولوئیدین  (Toluidine Blue Spot Test)  :  یک آزمایش کیفی ساده. یک قطره ادرار بر روی کاغذ صافی گذاشته و با معرف تولوئیدین آبی رنگ‌آمیزی می‌شود. تغییر رنگ به بنفش یا ارغوانی نشان‌دهنده حضور GAGs سولفاته است. اگرچه سریع و ارزان است، اما حساسیت و ویژگی محدودی دارد.
  2. الکتروفورز یا کروماتوگرافی لایه‌نازک (TLC) GAGs ادراری : متداول‌تر و اطلاعات بیشتری می‌دهد.  GAGs از ادرار استخراج، تغلیظ و سپس بر اساس بار و اندازه بر روی ژل یا صفحه جدا می‌شوند. با رنگ‌آمیزی خاص، الگوی باندهای مختلف GAGs دیده می‌شود. این روش می‌تواند الگوی تجمع نوع خاصی از GAG (مانند افزایش درماتان/هپاران سولفات در MPS I, II, VII) را نشان دهد و کمک به افتراق نوع MPS کند.
    نمونه معمولاً اولین ادرار صبحگاهی (بهترین غلظت) یا ادرار ۲۴ ساعته جمع‌آوری شده است.

🚨 علائم بالینی مرتبط با نتیجه مثبت (شک به  MPS)

🔬 آزمایش‌های مکمل و تشخیص قطعی

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام
اگرچه بسیاری از انواع MPS درمان قطعی ندارند، اما تشخیص زودهنگام مهم است زیرا :

⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب می‌شوند

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب می‌شوند

📚 منابع