تلفن (خط ویژه):

🧪 نام آزمایش : CA-19-9

۱۳ بهمن

۱۴۰۴
  • ۱ نمایش

🧪 نام آزمایش : CA-19-9

🧪 نام آزمایش  :    CA-19-9    (   مارکر نوعی از سرطان ها )

Cancer Antigen 19-9  – (آنتی‌ژن سرطانی ۱۹-۹)

📌 توضیح کلی آزمایش

CA-19-9  یک گلیکوپروتئین سرمی است که به‌عنوان یک مارکر توموری شناخته می‌شود. این آنتی‌ژن عمدتاً توسط سلول‌های سرطانی پانکراس ترشح می‌شود و در خون بیماران مبتلا به سرطان پانکراس افزایش می‌یابد. همچنین در برخی سرطان‌های دستگاه گوارش مانند معده، کولون و کیسه صفرا نیز سطح آن بالا می‌رود.

📌 کاربردهای بالینی آزمایش

  • پایش بیماران مبتلا به سرطان پانکراس.
  • بررسی عود یا متاستاز سرطان پانکراس پس از درمان.
  • کمک به تشخیص سرطان‌های معده، کولون و کیسه صفرا.
  • ارزیابی اثربخشی درمان‌های شیمی‌درمانی یا جراحی.
  • استفاده به‌عنوان مارکر مکمل در کنار سایر آزمایش‌ها.

⚙️ فیزیولوژی و مکانیسم آزمایش

  • CA-19-9   یک آنتی‌ژن کربوهیدراتی است که توسط سلول‌های اپی‌تلیال تولید می‌شود.
  • در شرایط طبیعی سطح آن در خون بسیار پایین است.
  • در سرطان پانکراس و سایر سرطان‌های گوارشی، سطح CA-19-9 در خون افزایش می‌یابد.
  • آزمایش معمولاً با روش‌های Immunoassay (ELISA, Chemiluminescence) انجام می‌شود.

🚨 علائم بالینی مرتبط با CA-19-9 بالا

  • علائم سرطان پانکراس: درد شکم، کاهش وزن، یرقان، تهوع.
  • علائم سرطان معده: درد شکم، تهوع، کاهش اشتها.
  • علائم سرطان کولون: تغییر در عادات دفع، خون در مدفوع.
  • علائم سرطان کیسه صفرا: درد شکم، یرقان، تب.
  • در برخی بیماران: بدون علامت، تنها با یافته آزمایشگاهی.

🔬 آزمایش‌های مکمل

  • Ultrasound  یا  CT/MRI :  بررسی توده‌های پانکراس یا گوارش.
  • Endoscopic Ultrasound (EUS) :  بررسی دقیق پانکراس.
  • Biopsy :  نمونه‌برداری برای تشخیص قطعی سرطان.
  • Other Tumor Markers (CEA, CA-125) :  بررسی تکمیلی.
  • PET Scan :  بررسی متاستازها.

🧍‍♂️ ضرورت تشخیص زودهنگام

تشخیص سریع افزایش CA-19-9 حیاتی است، زیرا می‌تواند به تشخیص زودهنگام سرطان پانکراس یا سایر سرطان‌های گوارشی کمک کند. درمان زودهنگام می‌تواند از پیشرفت بیماری و کاهش بقا جلوگیری کند.

⏳ عوارض تشخیص دیرهنگام

  • پیشرفت سرطان پانکراس به مراحل پیشرفته.
  • افزایش خطر متاستاز به کبد یا ریه.
  • افزایش مرگ‌ومیر.
  • کاهش کیفیت زندگی بیماران.

🔺 عواملی که باعث مثبت کاذب می‌شوند

  • بیماری‌های خوش‌خیم کبدی (هپاتیت، سیروز).
  • بیماری‌های صفراوی (انسداد مجاری صفراوی).
  • التهاب پانکراس (پانکراتیت).
  • خطای آزمایشگاهی یا نمونه‌گیری نامناسب.

🔻 عواملی که باعث منفی کاذب می‌شوند

  • مرحله خیلی اولیه سرطان پانکراس.
  • تومورهای با ترشح کم  CA-19-9 .
  • مشکلات فنی در آزمایش.
  • افراد فاقد آنتی‌ژن Lewis (حدود ۵٪ جمعیت) که قادر به تولید CA-19-9 نیستند.

📚 منابع

  • UpToDate
  • Mayo Clinic – CA-19-9 Testing Guidelines
  • PubMed (CA-19-9 and Pancreatic Cancer)
  • Harrison’s Principles of Internal Medicine
  • WHO Cancer Screening Protocols